cover
Magazine 2021

2021nr04

Eensluidend klinkt in Den Haag de roep om transparantie. Pas als de regering openheid van zaken geeft, kan de burger haar weer gaan vertrouwen. Terecht? Paul Frissen denkt van niet. Geheimen en vertrouwelijkheid zijn heilzaam voor bestuur en samenleving, zegt hij. Sally Read was overtuigd atheïst, maar nu bidt ze dagelijks de rozenkrans. Lukt het om ook haar dochter tot zo’n hartstochtelijk geloof te brengen? Koos van Noppen zocht Teus Hofman op, naar verluidt de groenste theoloog uit de gereformeerde gezindte. Hoe kan het dat er in ‘zijn kringen’ zo weinig animo is voor een theologie waarin duurzaamheid en sociale gerechtigheid een belangrijke rol spelen? En een gesprek met de Ugandese schrijfster Jennifer Nansubuga Makumbi over de oervrouw.

ARTIKELEN IN DEZE EDITIE

Mysterie
Column

Mysterie

In dit blad klinkt uit twee kelen het pleidooi om het mysterie te omarmen. Hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen is de eerste. Zijn betoog staat in relatie tot de Haagse transparantiehype. Frissen, gepokt en gemazeld in het reilen en zeilen in voor- en achterkamers, is er bepaald niet enthousiast ...
Felix de Fijter
De wereld in je hoofd
Column

De wereld in je hoofd

‘Ik houd ze in de gaten’, zei een oude kennis onlangs tegen me. Met ‘ze’ bedoelde hij degenen die volgens hem corona misbruiken om ons onder controle te krijgen.
Stefan Paas
Is-dit-socialistisch-Ik-denk-dat-het-bijbels-is
Goede gesprekken

'Is dit socialistisch? Ik denk dat het bijbels is'

De Waarheidsvriend verklaarde hem tot de meest groene theoloog van de gereformeerde gezindte. Maar, zegt Teus Hofman, "het is niet míjn liefhebberij. God heeft het recht lief en háát het onrecht. Als ik dan toch christen mag zijn, dan graag op die manier."
Koos van Noppen
Nooit meer geweld tegen lhbti'ers
Column

Nooit meer geweld tegen lhbti'ers

Eerder deze maand vierden we de bevrijding en vrijheid in Nederland. Op 17 mei vier ik de Internationale Dag tegen Lesbo-, Homo-, Bi-, Trans- en Interseksefobie.
Samuel Lee
Er-zit-tegenwoordig-meer-troost-in-mijn-ziel
Goede gesprekken

Er zit tegenwoordig meer troost in mijn ziel

Sally Read was een Britse psychiatrisch verpleegkundige en overtuigd atheïst. Nu woont ze in Italië, bidt ze elke dag de rozenkrans en hoopt ze dat haar dochter net zo’n hartstochtelijke katholiek wordt als zijzelf. Een tweegesprek met een bekeerde dichter.
Alain Verheij
Iconen in de plaats van Lenin
Column

Iconen in de plaats van Lenin

Het klonk zo hoopvol aan het einde van de Koude Oorlog. De Amerikaanse filosoof Francis Fukuyama voorspelde na de val van de Sovjet-Unie dat ‘de universalisering van de westerse liberale democratie de uiteindelijke bestuursvorm zou opleveren'.
Aad Kamsteeg
20210419-DSCF5566-2
Nederlandse politiek

Transparantie maakt de kloof met de burger alleen maar groter

De nieuwe heilige graal in de Haagse arena heet transparantie. Want als alles doorzichtig is, pas dan kan de burger de overheid weer vertrouwen, zo klinkt het. Paul Frissen ziet er niets in. "Wie macht en tegenmacht zichtbaar wil maken, moet juist afstand creëren."
Jasper van den Bovenkamp
Het-huwelijk

Het huwelijk. Waarom kies je voor elkaar?

Dertien jaar geleden legde pastoor Nico de Gooijer aan Vonne van der Meer de zeven sacramenten uit. Voor elk sacrament trokken ze een maandagochtend uit. De tijd was lang niet rijp voor publicatie. Maar nu we in tijden van pandemie de kerkbank meer dan ooit missen, nu wel. In deze editie deel V: het ...
Vonne van der Meer
Ik ga leven
Column

Ik ga leven

Lale Gül was op tv, bij Beau. Hoewel ze met zichzelf had afgesproken niet meer in de openbaarheid te verschijnen en nooit meer te schrijven over religie, was ze daar toch weer en natuurlijk zei ze ook wat over de (Turks-Nederlandse) islam waar ze zich uit bevrijd heeft. De islamitische Franca ...
Willem Maarten Dekker
Een-‘kwispelende-gezelschapsgod
Boeken

Een ‘kwispelende gezelschapsgod’

In de verhalenwereld van Toon Tellegen zit God als een kind op een schommel, de mensen duwen tegen hem. Maar zo blijft het niet: ze worden moe, hebben wat beters te doen. Maar God blijft kind, altijd.
Tjerk de Reus
Als-de-aap-zijn-duivels-ontbindt
Boeken

Als de aap zijn duivels ontbindt

Stel dat we in mensentaal met dieren zouden kunnen praten, wat zou ons dat brengen? In de jaren zeventig experimenteerden Amerikaanse psychologen hiermee.
Arie Kok
Een-goed-beeld-raakt-het-hart

Een goed beeld raakt het hart

Jedi Noordegraaf is illustrator, doet niet aan plaatjesproductie. “Ik voel me meer thuis in de sfeer van middeleeuwse monniken, die wilden illumineren: met hun afbeeldingen het goddelijke mysterie zichtbaar maken.” Met André Troost maakte Noordegraaf het boek Koninklijk rijk. Gelijkenissen over ...
Tjerk de Reus
Pleidooi-tegen-het-gehaktbaldenken
Boeken

Pleidooi tegen het 'gehaktbaldenken'

Filosofie en theologie gaan elkaar weer vinden, voorziet Erik Meganck in zijn boek Religieus atheïsme. Als ze tenminste het perspectief weten te richten op het mysterie van hoop, vertrouwen en goedheid. Het zou de moeite waard zijn, vindt hij, want veel atheïsme en theïsme komt vandaag de dag ...
Tjerk de Reus
De-vlam-van-onze-voormoeders-is-niet-gedoofd
Goede gesprekken

De vlam van onze voormoeders is niet gedoofd

Westers feminisme is van dik hout zaagt men planken, en past niet in Afrika. Daarom, zegt Jennifer Nansubuga Makumbi, schrijfster van de roman De eerste vrouw, moeten we uit eigen bronnen putten. Ze laat ons kijken naar de ‘oervrouw’.
Tjerk de Reus
Zwarte-cowboy-in-een-wereld-van-beton
Film

Zwarte cowboy in een wereld van beton

Is een verhaal alleen mooi als je jezelf erin herkent? Die vraag kwam bij me op tijdens het kijken van Concrete Cowboy.
Jaap-Harm de Jong
Ik-zou-vaker-boos-moeten-worden
Mozes

'Ik zou vaker boos moeten worden'

Als directeur van de ASN Bank sprak hij de Verenigde Naties toe over biodiversiteit. Dat was spannend. Maar het spannendste wat Arie Koornneef ooit in zijn leven heeft gedaan, was de weekopening doen bij zijn voormalige werkgever Youth for Christ. 'Ik was niet gewend om veel over geloof te praten.'
Sjoerd Wielenga
Ik-mis-dat-wat-er-nooit-heeft-kunnen-zijn
Avondrood

'Ik mis dat wat er nooit heeft kunnen zijn'

In 2003 stapte het 24-jarige zusje van Wouter van der Toorn uit het leven. Een dieptepunt in een familiedrama dat al veel langer speelde. “Hoe kun je vergeving eisen terwijl er geen erkenning van het ongelofelijke onrecht is?”
Wilfred Hermans
Ga je praten of schaf je een boksbal aan?
Column

Ga je praten of schaf je een boksbal aan?

Drie jaar geleden, toen het identiteitsdebat nog in een kalmer vaarwater verkeerde, verscheen de verhalenbundel Zwart, een podium voor Afro-Europese talenten uit Nederland en Vlaanderen. In deze rubriek schreef ik erover; ik was wat ambivalent in mijn oordeel vanwege de wisselende kwaliteit, maar ...
Arie Kok
Ik-moest-het-raadsel-aan-Hem-geven
Goede gesprekken

'Ik moest het raadsel aan Hem geven'

Als we de afgrondelijkheid, het mysterie, het heilige van God laten wegsijpelen, zegt ds. Arie van Houwelingen, dan ben je als gelovige een kronkelende vis op de bodem van een drooggevallen meer.
Felix de Fijter
Wraak
Column

Wraak

Mijn vorige column, waarin ik een wraakzuchtige God afzette tegen een navolgenswaardige dominee, viel verkeerd of was de druppel voor deze en gene lezer. De hoofdredacteur begrijpt het wel: ‘Waarom zouden lezers betalen voor een blad waarin hun verteld wordt dat ze geloven in een wraakzuchtige ...
Franca Treur
Wat-geloven-terroristen
Boeken

Wat geloven terroristen?

Als we het fenomeen radicale verlossing begrijpen, kunnen we radicalisering beter herkennen en ondervangen. Dat is het uitgangspunt van historicus en terrorisme-expert Beatrice de Graaf in haar nieuwe boek.
Ans Boersma
Bundeling-van-uitgestrekt-en-fundamenteel-denken
Boeken

Bundeling van uitgestrekt en fundamenteel denken

Er zijn filosofen die vooral als historisch verschijnsel worden bestudeerd, en filosofen die elke keer weer relevant blijken te zijn in hedendaagse discussies. In deze laatste categorie vallen denkers als Aristoteles, Spinoza, Kierkegaard en Hannah Arendt.
Tjerk de Reus
De-fut-is-weg-maar-als-de-kerk-sluit-gaat-er-toch-wat-verloren
Boeken

De fut is weg, maar als de kerk sluit, gaat er toch wat verloren

Anton Stolwijk, non-fictieschrijver en journalist, leefde een jaar mee met de kerk uit zijn jeugd. Het is een kerk die op het punt van sluiten stond. Van dit jaar doet hij verslag in zijn boek Buiten dienst, dat hij de ondertitel Toen God kleiner moest gaan wonen en ik meekeek gaf.
Bettelies Westerbeek
Op-deze-monoloog-raken-we-niet-uitgekeken
Film

Op deze monoloog raken we niet uitgekeken

Zou de coronapandemie hebben geleid tot een hernieuwde waardering voor de monoloog als theatervorm? De korte film The Human Voice, gebaseerd op het beroemde toneelstuk La voix humaine van Jean Cocteau, werd vorige zomer opgenomen, te midden van de pandemie.
Joël Friso
Gaat-de-oorlog-ooit-uit-jou
Film

Gaat de oorlog ooit uit jou?

'Maar al ben je uit de oorlog, gaat de oorlog ooit uit jou?' Marco Borsato verwoordde het kernachtig in 'De Speeltuin', het lied dat hij voor War Child zong. Na de Holocaust bestond er nog geen War Child, maar de Britse regering bood opvang aan 732 jongeren die de gruwelen van de concentratiekampen ...
Michiel van Hout
Grote-ambities-Freddie-De-Tommaso
Muziek

Grote ambities: Freddie De Tommaso

Eens in de zoveel tijd schuiven de grote platenlabels een jonge, liefst Italiaanse tenor naar voren om in de voetsporen van legendes als Enrico Caruso en Luciano Pavarotti te treden.
Jordi Kooiman
Nieuwe-tak-aan-de-Trinity-boom
Muziek

Geloof en verbinding, eerbied voor de schepping

Met behulp van een draagbare synthesizer en een megafoon verzorgde Jon Batiste muzikale ondersteuning tijdens de Black Lives Matter-demonstraties in New York.
Johan Bakker
Geloof-en-verbinding-eerbied-voor-de-schepping
Muziek

Nieuwe tak aan de Trinity-boom

Het is altijd riskant als je nieuwe werk toelichting nodig heeft. Trinity neemt met Een Grote Familie een gok op meerdere fronten.
Leon van Steensel

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief